Embuild: Vlaanderen heeft 600.000 extra woningen nodig
Sectorfederatie waarschuwt voor onderschatte woonopgave in BRV
Volgens Embuild Vlaanderen volstaat de huidige doelstelling van 450.000 nieuwe woningen tegen 2050 niet om de woonnood te lenigen. De federatie pleit voor een bijstelling naar 600.000 bijkomende woningen en waarschuwt dat het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) de werkelijke vraag onderschat.
600.000 in plaats van 450.000
Het Federaal Planbureau verwacht ongeveer 450.000 extra huishoudens in Vlaanderen in de komende 25 jaar. Embuild benadrukt echter dat de woonopgave groter is dan de loutere huishoudengroei. Vandaag telt Vlaanderen 3.406.401 woningen tegenover 2.975.196 huishoudens, en toch is er schaarste. De federatie wijst op stijgende koopprijzen en een huurmarkt waar de gemiddelde huur boven 1.000 euro per maand uitkomt en sommige panden meer dan honderd kandidaten lokken.
Waarom 1,17 woningen per huishouden
Embuild becijfert dat er voor elk bijkomend huishouden 1,17 woningen nodig zijn. Vier elementen liggen aan de basis van die opslag:
- Frictieleegstand: tijdelijke leegstand bij verhuis, renovatie of overdracht is onvermijdelijk en zelfs functioneel voor een gezonde markt.
- Studentenhuisvesting: koten voor studenten die vaak gedomicilieerd blijven bij hun ouders.
- Tijdelijke arbeidskrachten: wie in Vlaanderen werkt zonder er permanent te wonen, heeft kwalitatief onderdak nodig.
- Tweede verblijven: blijvende vraag van Vlamingen naar een tweede woning.
Volgens Embuild leidt het negeren van deze niet-domiciliebehoefte tot verdringing op de reguliere markt: kapitaalkrachtige kopers of tijdelijke huurders wijken uit naar woningen die eigenlijk voor starters en gezinnen bedoeld zijn.
Tekort op huurmarkt neemt toe
De vraag naar woningen zonder domicilie bedraagt vandaag naar schatting 15% bovenop het aantal huishoudens en zou binnen 25 jaar oplopen tot 17%, stelt Embuild. Dat vertaalt zich in 150.000 extra woningen bovenop de 450.000 voor de huishoudengroei, wat de totale woonopgave op 600.000 brengt.
Sloop en heropbouw bovenop groei
Naast de uitbreiding van de woningvoorraad wijst Embuild op de noodzaak om verouderde of niet-renoveerbare gebouwen te slopen en te heropbouwen. Op basis van beschikbare cijfers (2017) gaat het om gemiddeld 4.883 woningen per jaar. Over 25 jaar komt dat neer op minstens 122.000 bijkomende sloop- en heropbouwprojecten, die bovenop de 600.000 nieuwe woningen gerealiseerd moeten worden.
Drie prioriteiten volgens Embuild
Om de woonopgave te doen slagen schuift de sectorfederatie drie speerpunten naar voren:
- Lokale doelstellingen: gemeenten verantwoordelijk maken voor concrete woningdoelstellingen, met minder uiteenlopende lokale regels en meer focus op verdichting binnen de bestaande bebouwde omgeving.
- Snellere vergunningen: procedures versnellen om aanbod op tijd te realiseren.
- Fiscale hervorming: de kostprijs van nieuwbouw verlagen door minder btw en een meer gelijke behandeling van nieuwbouw en renovatie. Vandaag kan tot 40% van de kostprijs bestaan uit btw, registratierechten en fiscale of sociale lasten op arbeid.
Embuild besluit dat een combinatie van lokale steun, efficiëntere vergunningsprocessen en lagere lasten noodzakelijk is om betaalbaar wonen haalbaar te houden.
Bron: Embuild Vlaanderen, berekeningen op basis van Statbel en Federaal Planbureau